|
|
||||
|
||||
باکو لانه جاسوسی شد؟
تشدید جنگ اطلاعاتی ایران و آذربایجان
دکتر افشار سلیمانی، تحلیلگر مسائل بین المللی و قفقاز و سفیر سابق ایران در جمهوری آذربایجان در گفتگو با دیپلماسی ایرانی به تنش های اخیر در روابط ایران و آذربایجان میپردازد و جنگ اطلاعاتی و روانی میان ایران و آذربایجان در شرف تشدید است.
دیپلماسی ایرانی: شاید آن روز که فتحعلی شاه قاجار دست به امضا عهدنامه گلستان و قرارداد صلح با روسیه تزاری زد و به این ترتیب بخشی از شهرهای تحت تسلط ایران از جمله باکو از ایران جدا شدند، تصور این را نمی کرد که روزی روابط تهران – باکو به این حد از تنش برسد. سیر اخبار منفی در روابط ایران و جمهوری آذربایجان در ماههای گذشته صعودی بوده است. اختلافات دو کشور بر سر تعیین حدود مرز آبی در دریای خزر و بهره برداری از منابع کف دریا، موضوعی است که در سالهای گذشته پابرجا بوده است. اما بازداشت مخالفان منع حجاب در بهمن 89، افشاگری ویکی لیکس درباره استفاده اسرائیل از خاک جمهوری آذربایجان برای جاسوسی علیه ایران در فروردین 90، افشای استقرار رادارهای جاسوسی آمرکیا در خاک آذربایجان برای نظارت بر ایران در مرداد 90، احضار محمدباقر بهرامی سفیر ایران در آذربایجان به دلیل اظهارت منسوب به سرلشکر فیروزآبادی در مرداد 90، قتل یک سرباز ایرانی توسط مرزبانان جمهوری آذربایجان در مهر 90، اعلام آمادگی جمهوری آذربایجان برای میزبانی از منافقین در آبان 90، اخراج مدیر نمایندگی صداوسیمای جمهوری اسلامی در باکو در آذر 90 بخشی از اخبار بد در روابط ایران و آذربایجان در یک سال گذشته بوده اند. اخیرا نیز برخی از نمایندگان پارلمان جمهوری آذربایجان از حزب حاکم، با انتقاد از سیاست های ایران، خواهان تغییر نام کشورشان و اضافه کردن عنوان "شمالی" به جمهوری آذربایجان شده اند. آذربایجان "جنوبی" عنوانی است که ملی گرایان تندروی جمهوری آذربایجان به شهرهای آذری ایران اطلاق می کنند. اما همه این مسائل به کنار شاید مهم ترین عامل تنش در روابط دو کشور، فعالیت های امنیتی و اطلاعاتی اسرائیل در آذربایجان و ارتباط آن با ترورهای اخیر در ایران باشد. در این ارتباط با دکتر افشار سلیمانی، تحلیلگر مسائل بین المللی و قفقاز و سفیر سابق ایران در جمهوری آذربایجان به گفتگو نشسته ایم که می خوانید: آقای افشارسلیمانی، تنش های اخیر در روابط ایران و آذربایجان را چگونه ارزیابی می کنید؟ همانطور که مطلعید وزارت خارجه ایران، با صدور بیانیهای از احضار سفیر جمهوری آذربایجان در ارتباط با «ترور دانشمندان هستهای» ایران خبر داده و مراتب اعتراض خود را به اطلاع سفیر این کشور رسانده است. در بیانیه وزارت خارجه آمده است کهخ برخی از «تروریستهای مرتبط با ترور دانشمندان هستهای ایران در جمهوری آذربایجان «تردد» داشته و این افراد از «برخی تسهیلات» برای «همکاری» با «شبکههای جاسوسی اسرائیل» و «سفر به اسرائیل» برخوردار هستند. از سوی دیگر در پی احضار سفیر جمهوری آذربایجان به وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران و اعلام کتبی مراتب اعتراض تهران به آنچه "اقدامات غیردوستانه" باکو اعلام شده بود، جمهوری آذربایجان اتهامات وارده مبنی بر همکاری این کشور با سرویسهای اطلاعاتی اسرائیل علیه ایران را رد کرد. المان عبداللهیف، سخنگوی وزارت خارجه آذربایجان در گفتوگو با خبرگزاری فرانسه یادداشت اعتراضی ایران را واکنشی به اعتراض رسمی ماه گذشته باکو به تهران خواند که در پی دستگیری دو مرد مطرح شد. بنابراین به طور مشخص دلیل این احضار چه بوده است؟ آنطور که اعلام شده مدیرکل مشترک المنافع و قفقاز وزارت امور خارجه ایران در جریان احضار سفیر آذربایجان ضمن ارایه یادداشت اعتراض، از دولت جمهوری آذربایجان موکدا خواست که از فعالیتهای سازمان جاسوسی موساد علیه جمهوری اسلامی ایران در خاک آن کشور جلوگیری شود. سفیر جمهوری آذربایجان در پاسخ عنوان کرد که در سفر به باکو موضوع را با مقامات کشورش مطرح و ضمن پیگیری، پاسخ را به طرف ایرانی اعلام خواهد کرد.
استناد فعالیت های موساد در جمهوری آذربایجان چیست؟ چند روز پیش روزنامه عبری هاآرتص، از وجود یکی از پایگاههای پیشرفته سرویس جاسوسی اسرائیل (موساد) در خاک جمهوری آذربایجان خبر داد و اعلام کرد که دهها تن از جاسوسهای موساد در فضایی آرام در این کشور مشغول فعالیت هستند. شیمون پرزهمچنین تاکید کرد: تعداد نیروهای موساد در جمهوری آذربایجان در سال گذشته افزایش یافته است. یک مقام مسوول پیشین نیزدر وزارت دفاع جمهوری آذربایجان نیز عنوان کرد: همگان میدانند که موساد در جمهوری آذربایجان فعالیت میکند. اینها بخشی از نشانه های فعالیت های موساد در جمهوری آذربایجان است.
آیا این تنها عامل اعتراض ایران بوده است؟ نه. در این ملاقات همچنین نسبت به رفتار نامناسب جمهوری آذربایجان با نمایندگان نهادهای جمهوری اسلامی ایران در آن کشور، تبلیغات ضد ایرانی روزمره رسانهای و همچنین توقیف کامیونهای باری ایرانی در مسیر آستارا ـ باکو قویا اعتراض شد و توقف فوری این قبیل اقدامات غیردوستانه مورد تاکید قرار گرف. با این شرایط روابط دوجانبه ایران و آذربایجان را چگونه ارزیابی می کنید؟ به هر حال مقامهای رسمی دو کشور ادعاهای مشایه را تکذیب می کنند. اخیرا تهران هم ادعای باکو را مبنی بر طرح ریزی برای انجام ترور در باکو را تکذیب نمود. به نظر می رسد میان دو کشور جنگ اطلاعاتی و روانی در شرف تشدید است. باید اضافه نمود که که اصولا در صورت صحت اینگونه ادعاها دولتها نسبت به تکذیب آن مبادرت می نمایند.
نظر مقامات آذربایجان نسبت به فعالیت های امنیتی موساد در این جمهوری چیست؟ مقامهای رسمی آذربایجان این موضوع را رد می کنند. مزید بر سخنگوی وزارت امور خارجه این کشور مبارز قربانلی دبیر حزب حاکم آذربایجان نوین و نماینده مجلس ملی آذربایجان نیز این ادعاها را رد و بر مناسبات دوستانه با ایران تاکید نموده است.
براساس روابط اسرائیل و آذربایجان این مسئله تا چه اندازه قابل پذیرش است؟ با نگرش به رویکرد سیاست خارجی ایران به رژیم اسرائیل و با درنظر داشت موارد واگرائیهای ایران و آذربایجان درعرصه سیاستهای خارجی و داخلی از یکسو و مشکلات موجود ایران در مناسبات با غرب بویژه آمریکا و تعداد نسبتا زیادی از کشورهای مسلمان درخاورمیانه و خلیج فارس، می توان به برخی فعالیت ها علیه کشورمان توجه کرد. در این میان کشور آذربایجان که نگران ترویج و رشد اسلام سیاسی در منطقه و تاثیرات مستقیم وغیر مستقیم ایران در این فرایند است، با اسرائیلی که نگران توسعه نظامی وهسته ای ایران است به اهداف مشترکی می رسند و براساس محل تلاقی این اهداف می توانند همکاریهائی را برای مهار ایران انجام دهند. به ویژه آنکه می دانند آمریکا نیز پشتیبان آنها خواهد بود. با این نگاه در پاسخ به سوال شما می توانم اینگونه بگویم که اسرائیل از همه امکانات وابزارهای خود در سطح جهان، منطقه وکشورهای هم مرز با ایران برای مقابله با نفوذ ایران استفاده خواهد کرد. اینکه آذربایجان تا چه حدودی با این کشور همکاری کند جای سوال است.
رویکرد ایران در این مورد چگونه بوده است؟ به نظر می رسد واکنش دو طرف درقبال اینگونه اتهامات خارج از چارچوبهای دیپلماتیک می باشد و اینگونه رفتارها موجب سردی بیشتر مناسیات فیمابین، ازدست رفتن فرصتها و گرفتن ماهی از آب گل آلود شده توسط کشورهای ثالث می گردد.
ایران برای جلوگیری از این اقدامات چه کاری می تواند بکند؟ مسئولین دو کشور باید از طریق مذاکرات دوستانه و شفاف نسبت به رفع ابهامات و حل مشکلات و ایجاد اعتماد اقدام نمایند و از رسانه ای شدن این گونه مسائل ببپرهیزند. جمهوری اسلامی ایران باید اعتماد سازی را سرلوحه سیاست خارجی خود در سطوح کلان و خرد قراردهد و دررابطه با آذربایجان اعتماد افکارعمومی این کشور را به سوی خود جلب نماید. علاوه بر این با دولت آذربایجان مذاکرات شفاف و سازنده انجام دهد و دو کشور دوستانه و برادارنه انتظارات از یکدیگر را مطرح نمایند، دو کشور باید نگرانیهای یکدیگررا رفع کنند، همکاریها را بر بنیان منافع مشترک قراردهند و به مرور اختلافها را مرتفع سازند. شنبه 29 بهمن 1390 10:30
نظرات کاربران
زمانی الها علی اف به جای آزادی قره باغ به فکر سرکوب مردم و جوانان کشورش است و روزانه تعدای از مردم را بازداشت می کند و رهبرانی را که خواهان نبردی جهادطلبانه با ارامنه هستند در زندان های الهام در حال احتضار هستند و الهام به طور زیرکانه در حال خدمت به سرزمین مادری خود یعنی ارمنستان است و هر از چند گاهی با دوست عزیر خود سارکسیان اسکیت سواری می کند و با مجاهدان ایرانی و افغانی در قره باغ را اخراج می کند شما انتظار چه اقدامی را از این فرد خائن دارید.
ن. خیری
کاش کشور ما آنقدر قدرت داشت که با تحت نفوذ درآوردن کشورهای مختلف بر قدرت خود می افزود. ولی واقعیت این نیست. واقعیت اینست که کشوری مثل آذربایجان تحت نفوذ نمی رود و اینرا نیز دولتمردان ما بر نمی تابند. البته آذربایجان در حال حاضر مشکلاتی دارد که اگر ایران سیاست خرجی درستی داشت می توانست در این کشور تاثیرگذار باشد. این ناتوانی تبعات منفی زیادی هم داشته که علاوه بر گسترش حاشیه امنیتی سبب بروز مشکلات دیگری هم شد که روزبروز هم در حال گسترش می باشد و این ناتوانی بازهم بیشتر و بیشتر می شود و یک احساس حقارتی نیز بوجود می آورد که سرمنشا موضوعات بی منطق و کودکانه ای شده است که برازنده کشورمان نیست. از جمله گیر دادن به موضوع اسم این کشور هست که از خیلی جهات موضوعی خنده دار و دور از منطق و سیسات می باشد و این چیزی نیست جز فرار از حس حقارت و تسکین. امیدوارم بجای این مطالب .... و نیز ....... یک سیاست قوی بتوانیم موقعیت کشورمان را مستحکم کنیم. البته اینجانب سیاستمدار نیستم ولی اشتباهات دولتمردان ما آنقدر فاحش بوده که حتی بنده نیز متوجه آن شده ام.
امید جوانی
احتمالا مصاحبه شونده آماده هستند که برای سفارت مجدد به باکو اعزام شوند اگر این موضعگیری ایشان به این دلیل می باشد قابل تحسین می باشد. به هرحال صحبت های ایشان به عنوان یک مقام مسئول، خوب و دور از احساسی برخورد کردن دیگران می باشد. شما هم با مقدمهای فراگیر کاستی های مصاحبه را پوشش داده اید
آشتیانی
سیاست خارجه ایران همیشه مایه دردسر بوده و هست. در واقع ...... ما همان افکار بچه گانه و خنده دار را دارند که جناب مهدی شمسایی در اینجا در کامنت خود از خود به نمایش گذاشته است. بعضی از کوته فکران سیاسی و نظامی و حتی مذهبی ما به زعم تحت کنترل درآوردن کشورهای کوچک، سیاستهای احساساتی و سطحی را پیش می گیرند و از هر لحاظ میخواهند در امور داخلی این کشورها دخالت کنند. آن سردارکی که صحبت از منع حجاب و یا کارناوالهای آذربایجان را دخالت در امور آن کشور نمی داند دخالت در امور داخلی فلسطین و سوریه و بحرین و عراق و....را نیز موجه می داند. آذربایجان اگر به ایران چشم داشته باشد ارمنستان بیشتر از آن هم چشم دارد. جناب شمسایی اگر تمامی منابع ارمنیها را مطالعه کرده باشند که خیلی بعید است خواهند فهمید که ادعاهای ارضی بسیار زیادی دارند. همچنین از سیاستهای بسیار ابلهانه نیز نامیدن آذربایجان با نامهای مزخرف اران و... می باشد که باز نشات گرفته از مقالات پر از مزخرف پان ایرانیستهای گستاخ و کم عقل می باشد. هرچه باشد تمام دنیا آنجا را با اسم واقعیش می شناسند بجز همین آقایون که خود را از برترینهای جهان می دانند. با همین سیستهای خام هست که به اینجا رسیده ایم. حال بچرخ تا بچرخیم.
تا وقتی که ایران از کشور ارمنستان حمایت میکند رفته رفته این موضوع نه تنها بر روابط بین ایران و اذربایجان تاثیر خواهد گذاشت بلکه اگر این حمایتها بیشتر شوند رفته رفته بر افکار عمومی ترکهای ایران هم تاثیر خواهد گذاشت و فکرهای بد نسبت به حکومت مرکزی
همت ایمانی
مقامات ایران در سیاست خارجی باید تدبیر لازم را برای حل اینگونه مسائل داشته باشند نه این که به بحران دامن بزنند. موضع گیری افرادی امسال سردار فیروزابادی یا حتی مراجع تقلید در خصوص مسائل داخلی یک کشور همسایه غیر از هزینه چیز دیگری عاید سیاست خارجی ایران نمی کند. اصولا در سیاست خارجی ما باید اجماع داشته باشیم و یک نهاد، مسئول و تصمیم گیر باشد.
من معتقدم که ایران ظرفیت فوق العاده بالایی برای جذب ملت های همسایه و به تبع آن کسب منافع اقتصادی و سیاسی از این طریق را دارد. بر فرض مثال: ایران که یک کشور چند قومی می باشد در مرز غربی خود همسایه ای دارد که مردم کرد زبان دارد و در شمال همسایه ترک زبان و در جنوب همسایه های عرب و در شرق همسایه های فارس زبان و در عین حال مسلمان دارد. آیا این ظرفیت منحصر به فردی برای سیاست خارجی ایران نیست؟ با یک کار فرهنگی می توان منافع بسیاری از این کشورها بدست آورد. بنابرین ایران با همسایه ها اشتراکات زیادی به لحاظ فرهنگی دارد که اگر مدیریت نشود به جای فرصت بودن، تبدیل به تهدید می شود.
در خصوص آذربایجان هم می توان با مدیریت درست و با تصمیمات سنجیده، این گونه تهدیدات و بحران ها را به فرصت تبدیل کرد. این که ایران جمعیت قابل توجه ترک زبان دارد و با کشوری ترک زبان به نام ترکیه و آذربایجان هم مرز است، پتانسیل فوق العاده ای برای همگرایی و همکاری است. به شرط این که مقامات تصمیم ساز ما تدبیر بیشتری داشته باشند.
مهدی
بنده نیز با نظر اساتید محترم جناب آقای همت ایرانی و استاجلوی فریدنی موافقم. سیاست خارجی ایران غیر از ایجاد مشکل برای خود چیز دیگری نبوده هست در واقع ایران دودی را درست میکند که اول از همه به چشم خود میرود. ایران از همان اول به کشور ارمنستان کمک کرد. کشوری که در مقایسه با آذربایجان اهمیت بسیار بسیار کمتری برای ایران دارد. این نوع تدبیرات واقعا خنده دار است. چراکه ایران خود را ام القرای اسلام میداند در برابر اشغال فلسطین سنی چنین سختی از خود نشان میدهد ولی در مقابل اشغال آذربایجان شیعه که دم گوشش بوده عکس العمل معکوس نشان میدهد و حتی این واقعیت را هم که باندازه بیشتر از دو برابر جمعیت کشور آذربایجان ترکهای آذربایجانی خود ایران هستند را نیز در نظر نگرفته است
مهدی شمسایی
لازم به ذکر است که جمهوری خود خوانده ی آذربایجان( اران) کشوری مجعول است که پیوسته به تمامیت ارضی ایران نظر داشته گرچه بدون پشتوانه ی کشورهای غربی از این امکان برخوردار نیست....
دشمن، دشمن است...
در ضمن آذربایجان به اصطلاح شیعه کارناوال های همجنس گرایی راه می اندازد و منع حجاب میکند و ...و ... و ...
فراموش نکنیم که مقامات این جمهوری خود خودانده در مجلس خود با مطرح کردن ادعاهای اخیر دست به اعلام جنگ به ایران زده اند بعد به اظهارات درست سردار فبروز آبادی خرده گرفته میشود!! در ضمن تمام اقتصاد این کشورک به اندازه ی اقتصاد استان الیرز هم نمیشود، کدام دید اقتصادی و کدام نفع اقتصادی؟ فراموش نکنیم ارمنستان نه بر خلاف منافع ما حرکت میکند و نه دشمن سرسخت ایران است، و نه به خاک مقدس ایران سو نظر دارد
و نه مانند شتری است که در خواب پنبه دانه میخورد و.
..و...و...
محمدعلي صداقتيان
مقدمه مصاحبه از خود مصاحبه پربار تر بود. با تشكر
استاجلوی فریدنی
ایران مواد غذایی و انرژی در اختیار ارمنستان قرار میدهد که ارمنستان به اشغال خاک آزربایجان ادامه دهد. یعنی ایران از دشمن آذربایجان حمایت میکند. لابد مسئولین ایرانی اعتقاد دارند که آذربایجان باید از ایران متشکر هم باشد. بر همه گان آشکار است که ایران از حامیان ارمنستان هست بر علیه آذربایجان شیعه، در صورتی که ایران خود را پرچم دار جهان شیعه نیز میداند و به خود اجازه میدهد در امور داخلی آذربایجان نیز دخالت بکند. استاجلوی فریدنی
میثم موثق
باید خدمتتون عرض کنم تمام مشکلات ما از بی تدبیری است بی حجابی یا کارناوال هجنسبازان به ما ربطی ندارد مگه ما خودمان مشکل بد حجابی نداریم در ضمن بعضی از ایرادات مقامات اذربایجان حرف دل مردم اذری زبان خودمان هم هست مثل زبان اذری که در حال نابودیست ما باید قبول کنیم که چه بخواهیم چه نخواهیم زبان و فرهنگ و اعتقادات مردم کشور اذربایجان و حدود 30%مردم ایران یکیست پس برای رفع مشکلات باید هصلاحاتی انجام داد مثل تقویت زبان اذری بین اذری زبانان و تقویت زبان بقیه هقوام ایرانی .
شهین فیروزی
ج.ا.ایران با حمایت از سیاست های اشغالگری روسیه-ارمنستان در قره باغ فرصت تاریخی کم نظیری را از دست داد. این فرصت سوزی هنوز ادامه دارد!!
جنگ با آذربایجان و تقسیم آن با ارمنستان بهترین کار است.آران باید نابود شود.
|
